Δευτέρα 2 Μαΐου 2011

Σπίτι μου φτιαγμένο από πηλό

Σπίτια από πηλό, το πλέον οικολογικό και φιλικό στον άνθρωπο οικοδομικό υλικό, προτείνει μία ομάδα μηχανικών από τη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον μπορούν να κατασκευαστούν ως ιδιοκατασκευή με το μισό κόστος ενός συμβατικού σπιτιού

Η πρόταση παρουσιάστηκε πρόσφατα σε εργαστήρι για το σχεδιασμό μιας οικολογικής κατοικίας, ιδιοκατασκευής, χαμηλού κόστους, στο πλαίσιο της Ecoweek 2011 που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Πρόκειται για την πρόταση της «Ανέλιξης», αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας έρευνας, προώθησης και διάδοσης εφαρμογών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και οικολογικής αρχιτεκτονικής.

Φιλικό και οικολογικό
Η αρχιτέκτονας Έλλη Γεωργιάδου, πρόεδρος της «Ανέλιξης», εξηγεί ότι «δεν υπάρχει κανένα οικοδομικό υλικό πιο φιλικό για τον άνθρωπο από τον πηλό. Έχει καλές θερμικές ιδιότητες, απορροφά την υγρασία και τις τοξικές ουσίες, ενώ η θαλπωρή που δίνει είναι πραγματικά μοναδική».
Ο πηλός έχει την ιδιότητα να κατακρατά τη θερμότητα πολύ χρόνο και να την αποβάλλει αργά. Έτσι η θερμότητα από τον ήλιο διατηρείται και στη διάρκεια της νύχτας. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και με την ψύξη. Με πολύ καλό αερισμό στις πιο δροσερές ώρες η θερμοκρασία διατηρείται σε όλη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Η πέτρα απορροφά επίσης τη θερμότητα, ωστόσο τη χάνει πολύ πιο σύντομα απ’ ό,τι ο πηλός.
«Στο βιοκλιματικό σχεδιασμό το χειμώνα παίρνεις ζέστη από τον ήλιο και τη μεταδίδεις το βράδυ στον εσωτερικό χώρο, ενώ το καλοκαίρι κάνεις το ανάποδο. Μεταφέρεις δηλαδή τη θερμότητα ή τη δροσιά από τη μέρα στη νύχτα. Οι χρόνοι που απαιτούνται, για να αποθηκευτεί και να αποδοθεί η θερμότητα ή η δροσιά, είναι οι πλησιέστεροι στον κύκλο μέρας και νύχτας, καθώς και οι πιο φιλικοί στις ανάγκες του ανθρώπου. Επίσης ο πηλός εξασφαλίζει μικρές θερμοκρασιακές μεταβολές μέσα στο χώρο», εξηγεί η κυρία Γεωργιάδου.
Εκτός από τη θερμότητα ο πηλός έχει την ιδιότητα να απορροφά την υγρασία, ενώ, όταν ο αέρας είναι πολύ ξηρός, ο πηλός αποδίδει υγρασία. Μαζί με την υγρασία απορροφά και τις τοξικές ουσίες του εσωτερικού χώρου, άρα παίζει καθοριστικό ρόλο για την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.
Τα αργιλικά εδάφη είναι τα πιο εύφορα. Είναι συμβατά με όλες τις μορφές ζωής, ό,τι πιο φιλικό για την πανίδα και τον άνθρωπο. «Με αυτήν την έννοια και από άποψη βιωματικής εμπειρίας δεν υπάρχει χώρος με τέτοιο επίπεδο θαλπωρής όσο ο χώρος ο φτιαγμένος από πηλό. Η αίσθηση ευεξίας που προσδίδει δεν συγκρίνεται με τίποτε άλλο».
Επιπλέον ένα σπίτι από πηλό μπορεί να χτιστεί ως ιδιοκατασκευή με πολύ χαμηλότερο κόστος από ένα ανάλογο συμβατικό σπίτι.
Ωστόσο στην Ελλάδα πρέπει να επικεντρωθούμε στο ζήτημα της στατικής επάρκειας. «Εάν όντως θέλουμε να ανοίξουμε τέτοιο δρόμο, πρέπει να δούμε τη στρατηγική ασφαλείας», τονίζει η κυρία Γεωργιάδου. «Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν προδιαγραφές κατασκευών με πηλό. Χρειάζεται ένας δρόμος έρευνας. Ζούμε σε σεισμογενή χώρα και απαιτούνται έλεγχοι και προδιαγραφές». Οι νέου τύπου κατασκευές από πηλό είναι ελάχιστες και σε πειραματικό ακόμη στάδιο. Υπάρχουν παλιές κατασκευές, κάποιες από τις οποίες έχουν επιδείξει πολύ υψηλό επίπεδο αντοχής σε σεισμούς, όπως τριώροφα κτίρια στη Θράκη ή τις Πρέσπες.

Το μικρό σπίτι στο Πανόραμα
Η πρόταση της «Ανέλιξης» είναι για μία κατοικία στο Πανόραμα, σε εκτός σχεδίου περιοχή με πλούσια βλάστηση, δίπλα σε ρέμα. Για το σχεδιασμό της λήφθηκε υπόψη το κλίμα της περιοχής και ιδίως το μικροκλίμα, με χειμώνες σχετικά ψυχρούς και δροσερές βορειοανατολικές αύρες το καλοκαίρι.
Η κατασκευή είναι χαμηλού κόστους και βιοκλιματικού σχεδιασμού. Ο φέρων οργανισμός είναι ξύλινος, από πεύκο, υλικό ανανεώσιμο, ανακυκλώσιμο και πολύ εύχρηστο σε περίπτωση ιδιοκατασκευής. Οι εξωτερικοί τοίχοι κατασκευάζονται από ωμόπλινθους, με χώμα της εκσκαφής και εξωτερική θερμομόνωση από αχυρόμπαλες. Με τον ισχύοντα αντισεισμικό κανονισμό, με φέροντα ξύλινο οργανισμό και τοιχοποιίες πλήρωσης από πηλό εξασφαλίζεται οικοδομική άδεια.
Υπάρχουν πολλές τεχνικές κατασκευής με πηλό. Στην Ελλάδα η παράδοση του πλίνθινου χοντρού τοίχου με οριζόντια ξύλινα διαζώματα φαίνεται ότι είναι η κατάλληλη μέθοδος δόμησης, καθώς τέτοιου είδους κτίσματα έχουν δείξει αξιοσημείωτη σεισμική συμπεριφορά.
Η οροφή κατασκευάζεται από ξύλο και καλύπτεται με φυτεμένη στέγη. Η βλάστηση απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μέσω της φωτοσύνθεσης. Δεν την αντανακλά ούτε τη μεταδίδει.
Η κύρια όψη του κτιρίου έχει νότιο προσανατολισμό. Το μεγαλύτερο μέρος της όψης καλύπτεται από θερμοκήπιο που εξασφαλίζει τη χειμερινή θέρμανση του κτιρίου από τον ήλιο. Εκεί βρίσκονται οι χώροι καθημερινής ζωής. Οι βοηθητικοί χώροι βρίσκονται στη βόρεια ζώνη και προστατεύουν την κατοικία το χειμώνα. Στο βορρά υπάρχει ένα υπαίθριο καθιστικό, που τα καλοκαιρινά βράδια είναι ο δροσερότερος εξωτερικός χώρος.
Η συμπληρωματική θέρμανση καλύπτεται από το κεντρικό τζάκι. Σύμφωνα με τη μελέτη θερμικής συμπεριφοράς η χειμερινή εσωτερική θερμοκρασία των χώρων διαβίωσης κυμαίνεται γύρω στους 20 βαθμούς Κελσίου με ελάχιστες διακυμάνσεις. Οι θερινές κυμαίνονται κατά μέσο όρο στους 26 βαθμούς Κελσίου.
Για μία τέτοια ιδιοκατασκευή απαιτείται πολύ ακριβής σχεδιασμός και καθοδήγηση. Το κόστος αυτού του κτιρίου είναι 68.000 ευρώ, πράγμα που οφείλεται στην εξάλειψη του κόστους εργασίας τρίτων και του εργολαβικού κέρδους. Μία συμβατική κατασκευή, ίδιου μεγέθους, θα κόστιζε 105.000 ευρώ.

Τι είναι η «Ανέλιξη»
Πρόκειται για αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, μέλη της οποίας είναι μηχανικοί όλων των ειδικοτήτων. Ο σκοπός της είναι η έρευνα, η προώθηση και η διάδοση εφαρμογών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και οικολογικής αρχιτεκτονικής. «Θεωρούμε την τεχνογνωσία κοινωνικό αγαθό και προσπαθούμε για την ανάπτυξη και τη διάδοσή της. Μόνον έτσι μπορεί να αναπτυχθεί λογική δόμησης, έρευνας και εφαρμογών. Καθοδηγούμε στα έργα, βοηθάμε στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Η λογική μας είναι ότι η σύνθεση της σκέψης μπορεί να προαγάγει το αποτέλεσμα. Πρόκειται για έναν διαφορετικό κόσμο μέσα σε ένα ανταγωνιστικό πλαίσιο», λέει η κυρία Γεωργιάδου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου