Το φάντασμα της χρεοκοπίας τριγυρίζει στον ελληνικό ουρανό

Οι δανειστές επιμένουν ότι δεν μπορούν να απελευθερώσουν νέο δανεισμό ύψους 60 δισ. ευρώ για το 2012-13 εάν η ΝΔ δεν συμφωνήσει στην εφαρμογή μίας υπαγορευμένης από την τρόικα πολιτικής...

Ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου έχασε το “ραντεβού με την ιστορία”. Έναν χρόνο μετά την υπαγωγή της χώρας στον μηχανισμό στήριξης, το φάντασμα της χρεοκοπίας τριγυρίζει στον ελληνικό ουρανό.

Η αποτυχία στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, η αποσπασματική εφαρμογή ενός μνημονίου που είχε έτσι κι αλλιώς εγγενείς αδυναμίες, το έλλειμμα συνοχής στο εσωτερικό της κυβέρνησης, η αδυναμία της ηγεσίας να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει τις υγιείς κοινωνικές δυνάμεις και η απροθυμία κορυφαίων υπουργών να δουν τη μεγάλη εικόνα, δημιουργούν εκρηκτικό συνδυασμό με τον εκγερμανισμό της ευρωζώνης και τις μοιραίες καθυστερήσεις στη διαμόρφωση μιας συνολικής, δυναμικής, αποτελεσματικής απάντησης στην κρίση χρέους που μαστίζει τις χώρες της περιφέρειας.

Η απροθυμία της αξιωματικής αντιπολίτευσης να συναινέσει σε μια εθνική προσπάθεια επιδεινώνει το αδιέξοδο, ενώ τα ισχυρότερα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης επενδύουν στην κοινωνική ένταση, διεκδικώντας τις ψήφους της ριζοσπαστικοποίησης.

Η μετάδοση του ισπανικού ιού των “Αγανακτισμένων” στις ελληνικές πλατείες προσθέτει ακόμη μία αστάθμητη παράμετρο για την ολοκλήρωση ενός σκηνικού απόλυτης ρευστότητας και αστάθειας.

Το Μέγαρο Μαξίμου στράφηκε στη λύση του δημοψηφίσματος κυρίως λόγω πολιτικής απελπισίας. Επικράτησε, δηλαδή, η σκέψη ότι πρέπει να τεθούν σκληρά διλήμματα στον ελληνικό λαό, για να εξασφαλιστεί κοινωνική συναίνεση, αφού η προσπάθεια πολιτικής συναίνεσης απέτυχε, και για να έχει διαπραγματευτικά επιχειρήματα ο κ. Παπανδρέου στις βασανιστικές συζητήσεις με εταίρους και πιστωτές, προκειμένου να εξασφαλιστεί η επόμενη δόση και μια νέα οικονομική στήριξη για τα επόμενα χρόνια.

Εκνευρισμός και θυμηδία

Η ιδέα του δημοψηφίσματος έφερε εκνευρισμό και θυμηδία ακόμη και στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, ενώ δεν υπάρχει δημόσια υποστήριξη ούτε από τα στελέχη που συνήθως σηκώνουν το βάρος της προώθησης των κεντρικών επιλογών.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, προκάλεσε σοκ η παρέμβαση της επιτρόπου Μαρίας Δαμανάκη, η οποία με δήλωσή της προειδοποίησε ότι το σενάριο της επιστροφής στη δραχμή βρίσκεται στο τραπέζι και μεθοδεύεται. Σύμφωνα με απολύτως ασφαλείς πληροφορίες, η Μαρία Δαμανάκη είχε ενημερώσει προ ημερών τηλεφωνικά τον κ. Γιώργο Παπανδρέου και τον κ. Αντώνη Σαμαρά ότι διεξάγεται μυστική συζήτηση στο εσωτερικό της ευρωζώνης για το κόστος που θα είχε ενδεχόμενη απομάκρυνση της χώρας από το κοινό νόμισμα. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η συζήτηση που είχε με τον πρωθυπουργό και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης ήταν μακρά και αναλυτική.

Η επίτροπος δέχθηκε σκληρή κριτική για την παρέμβασή της αυτή από φίλους και αντιπάλους που θα πρέπει να αιφνιδιάστηκαν την επόμενη μέρα, ακούγοντας τον μεγάλο φιλέλληνα Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν να υποδεικνύει “αφήστε την Ελλάδα να πτωχεύσει”, επιβεβαιώνοντας πλήρως όσα δημόσια υποστήριξε η κ. Δαμανάκη. Ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας, ο αρχιτέκτονας της ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ, μας δείχνει την πόρτα της εξόδου, ακριβώς την ώρα που τα ελληνικά κόμματα απορρίπτουν ως ανερμάτιστη κινδυνολογία κάθε σχετική συζήτηση.

Με αυτά τα δεδομένα, προκαλεί κατάπληξη πώς παραμένει αδύνατη η εμπέδωση κανόνων εθνικής συνεννόησης, για την οποία έχει απευθύνει έκκληση πέντε φορές μέχρι τώρα ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας.

Τα σενάρια για εκλογές

Στο παρασκήνιο δίνουν και παίρνουν τα σενάρια για δημιουργία κυβέρνησης τεχνοκρατών, εθνικής ανάγκης, προσωπικοτήτων, αναλόγως της έκφρασης που καθένας προτιμά. Επιχειρηματικά και μιντιακά κέντρα προωθούν τη σχετική ιδέα, άλλοτε με ιδιοτελή και άλλοτε με αγνά κίνητρα. Ο πρωθυπουργός δεν δείχνει να έχει λάβει οριστικές αποφάσεις και πάντως είναι εξαιρετικά εσωστρεφής το τελευταίο διάστημα, με αποτέλεσμα να μη γνωρίζουν τις σκέψεις του ακόμη και τακτικοί συνομιλητές του.

Η πολιτική και οικονομική αστάθεια ευνοεί τη σεναριολογία περί πρόωρων εκλογών, ειδικά εφόσον ακόμη δεν έχει καν αποσαφηνιστεί επίσημα πώς θα γίνει η ψηφοφορία του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Πλαισίου 2012-15. Θα είναι ένα άρθρο ή πολλά; Θα επιμείνει η κυβέρνηση στο 151 ή θα επιλέξει το 180, όπως υποδεικνύουν κυβερνητικά στελέχη (Πάγκαλος, Λοβέρδος, Σκανδαλίδης κ.ά.;).

Οι δανειστές επιμένουν ότι δεν μπορούν να απελευθερώσουν νέο δανεισμό ύψους 60 δισ. ευρώ για το 2012-13 εάν η ΝΔ δεν συμφωνήσει στην εφαρμογή μίας υπαγορευμένης από την τρόικα πολιτικής, γιατί οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σε περίπτωση πολιτικής αλλαγής στην Ελλάδα, μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με τη μη εφαρμογή του προγράμματος που αποτελεί όρο για τη χορήγηση νέου δανείου. Από την πλευρά του, το ΔΝΤ μπλοκάρει την εκταμίευση της 5ης δόσης του Ιουνίου, επειδή το καταστατικό του δεν επιτρέπει δανεισμό εφόσον δεν υπάρχει εξασφαλισμένη οικονομική σταθερότητα ενός έτους. Για τον λόγο αυτόν επανέρχονται στο προσκήνιο σενάρια ανασχεδιασμού του χρέους (επιμήκυνση), τα οποία απορρίπτει η ΕΚΤ και ο Ζ.Κ. Τρισέ.

Απαράβατος όρος για την τρόικα, προκειμένου να συμφωνηθεί νέος δανεισμός, είναι η υποθήκευση ακίνητης περιουσίας και η συμμετοχή εκπροσώπων της τρόικας στον μηχανισμό ελέγχου των αποκρατικοποιήσεων. Γερμανοί και Φιλανδοί είναι αμετακίνητοι ως προς αυτό, με τη σθεναρή υποστήριξη Ολλανδών και Αυστριακών.

Ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ Ζαν Κλοντ Γιούνκερ κάνει γύρο πρωτευουσών προκειμένου να προετοιμάσει την τελική πρόταση, που θα φέρει για συζήτηση στην κρίσιμη συνεδρίαση του Γιούρογκρουπ (20 Ιουνίου) και στη συνέχεια στη Σύνοδο Κορυφής (24 Ιουνίου). Ήδη συναντήθηκε με την καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ την περασμένη Δευτέρα στο Βερολίνο και την επόμενη μέρα με την ολλανδική κυβέρνηση στη Χάγη.